Sàn DEX là gì? Ưu nhược điểm của Decentralized Exchanges

Trong thế giới phức tạp của tiền điện tử, một khái niệm ngày càng trở nên quan trọng là sàn DEX là gì – hay còn được gọi là sàn giao dịch phi tập trung. Trong một thị trường mà sự bảo mật, tính minh bạch và sự kiểm soát đang được đặt lên hàng đầu, sàn DEX đang thu hút sự chú ý của nhà đầu tư và người tham gia thị trường. Bài viết này sẽ đưa bạn vào thế giới của sàn DEX, giúp bạn hiểu rõ hơn về cách hoạt động, ưu điểm và tầm quan trọng của chúng trong cơ cấu tài chính phi tập trung.

Sàn DEX là gì?

Sàn DEX là gì? DEX (Decentralized exchange), được gọi tắt là sàn giao dịch phi tập trung, là mô hình sàn trao đổi tiền điện tử mà tại đó, mọi giao dịch diễn ra tự động và trực tiếp giữa các người dùng (hình thành mạng ngang hàng). Quá trình giao dịch này hoàn toàn dựa trên hệ thống tự động, không cần phụ thuộc vào bất kỳ bên thứ ba nào hoặc sự can thiệp của các bên trung gian. Điều này mang lại quyền kiểm soát hoàn toàn về quỹ và các giao dịch cho người dùng, loại bỏ nhu cầu phải dựa vào bên trung gian và giảm thiểu nguy cơ về an ninh, tấn công hacker hoặc gian lận. Trong ngữ cảnh của sàn phi tập trung, người dùng chủ động quản lý tài sản và thực hiện giao dịch mà không đối mặt với khó khăn về kiểm soát quỹ hoặc vấn đề thuế.

Sàn này hoạt động thông qua việc tạo ra các token proxy, đại diện cho các loại tiền tệ hoặc tài sản mã hóa khác nhau, hoặc bằng cách sáng tạo các tài sản mới, đại diện cho ví dụ cổ phiếu của một công ty. Quá trình này có thể được thực hiện thông qua hệ thống kí quỹ đa chứng cấp, tạo ra sự linh hoạt trong việc tạo và quản lý các tài sản khác nhau trên nền tảng.

sàn DEX là gì

Ưu nhược điểm của sàn DEX là gì?

Ưu điểm của sàn DEX là gì?

  1. Miễn xác minh KYC: Không cần phải dành thời gian và công sức cho việc xác minh danh tính (KYC). Không yêu cầu cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân nào khi bạn muốn thực hiện giao dịch trên sàn.
  2. Bảo mật tài sản: Được xác định trên blockchain và được bảo vệ bởi mạng lưới hàng triệu node, tài sản của người dùng không bị đe dọa bởi các cuộc tấn công từ hacker.
  3. Giao dịch trực tiếp: Mọi giao dịch được thực hiện thông qua các hợp đồng thông minh, đảm bảo tính công bằng và ngang hàng. Người dùng hoàn toàn kiểm soát quyền sở hữu tài sản của mình.
  4. Bí ẩn và ẩn danh: Khả năng giao dịch ẩn danh là điểm mạnh. Sàn chỉ biết về số lượng ví tham gia giao dịch mà không cần phải biết danh tính thật sự của bạn.
  5. Bảo mật cao: Do không tồn tại các lỗ hổng cụ thể để bị tin tặc tấn công, khả năng sập sàn giao dịch trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
  6. Linh hoạt với nhiều token: Bạn có khả năng giao dịch với đa dạng loại token, kể cả những loại chưa được niêm yết trên sàn giao dịch tập trung (CEX), và bạn có thể làm điều này bất cứ khi nào cần.
Xem thêm:  BTC Dominance là gì? Nhà đầu tư nên làm gì khi BTC.D tăng?

Nhược điểm của sàn DEX là gì?

  1. Hệ thống này đòi hỏi người dùng phải thực hiện nhiều thao tác phức tạp, bao gồm việc kết nối với ứng dụng phi tập trung (DApp) và thậm chí cài đặt một phiên bản riêng biệt của phần mềm giao dịch sàn phi tập trung (DEX client), dẫn đến việc giao dịch không thể thuận tiện cho người dùng.
  2. Trong trường hợp mạng blockchain quá tải, giao dịch trở nên chậm chạp và các khoản phí giao dịch tăng lên đáng kể, gây bất tiện cho người tham gia.
  3. Vì tất cả các lệnh giao dịch phải được thực hiện trực tiếp trên chuỗi khối (on-chain) của blockchain và sau đó phải chờ đợi sự xác nhận từ các nút mạng trên hệ thống, điều này dẫn đến một độ trễ không mong muốn trong việc thực hiện các lệnh giao dịch.
  4. Tính thanh khoản của các sàn DEX còn hạn chế do số lượng người sử dụng vẫn chưa đủ lớn, làm cho việc trao đổi tài sản trở nên khó khăn.
  5. Một hạn chế nữa là khả năng trao đổi trực tiếp giữa tiền tệ truyền thống (fiat) và tiền điện tử không thể thực hiện trên các sàn DEX.

DEX là gì

So sánh sàn DEX và CEX

Tính bảo mật và an toàn

Hệ thống bảo mật của DEX được đánh giá cao hơn so với CEX vì thiếu điểm tập trung nào có thể bị hacker tấn công. Vì vậy, nguy cơ mất tài sản do tấn công trong DEX ít hơn. Hầu hết các sàn giao dịch tập trung (ngoại trừ một số sàn Nhật Bản và Hàn Quốc) thường không đảm bảo bồi thường tài sản bị mất cho người dùng trong trường hợp sự cố. Một ví dụ là sàn Coincheck đã bị tấn công và số lượng đồng coin XEM bị mất một cách toàn bộ, nhưng không có chính sách bồi thường.

Quyền kiểm soát quỹ

Nạp tiền vào DEX giúp tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch trên nền tảng này. Quyền kiểm soát lệnh giao dịch và quản lý tài sản trở thành trách nhiệm của dịch vụ giao dịch trung gian, tức là DEX.

Trong DEX, giao dịch giữa người dùng được thực hiện trực tiếp mà không cần sự can thiệp của máy chủ trung tâm. Do đó, không có nguy cơ thất thoát lệnh giao dịch hay quyền lưu ký từ phía nền tảng. Người dùng và các nhà giao dịch có quyền tự quản lý và kiểm soát tài sản của mình.

Xem thêm:  Bitcoin ETF là gì? Tầm quan trọng của Bitcoin ETF là gì?

Tính rõ ràng, xác thực

Mặc dù không cần sự cho phép nhưng các sàn giao dịch tập trung vẫn có khả năng can thiệp vào tài sản người dùng và thậm chí thao túng thị trường. Họ có thể tạo giao dịch giả mạo để thay đổi giá cả và lợi ích cá nhân. Điều này gây lo ngại cho việc người dùng đặt niềm tin vào nền tảng này. Trong khi đó, DEX không thể can thiệp vào tài sản hay giao dịch do tính minh bạch và công bằng của công nghệ blockchain.

Tính ẩn danh

Với việc chính phủ thực hiện nghiêm ngặt quy định KYC và AML, giao dịch ẩn danh trên các sàn tập trung trở nên khó khăn. Tuy nhiên, DEX vẫn giữ cho phép việc giao dịch nặc danh.

Trao đổi và giao dịch DEX thực hiện trao đổi thông qua “Thuật toán khớp thương mại ngẫu nhiên”, kết hợp lệnh mua/bán để thực hiện giao dịch. Điều này tạo ra thanh khoản cao và khả năng ghép đôi nhiều loại tiền tệ.

Nền tảng DEX thực hiện trao đổi thông qua “Hợp đồng thông minh”, mang lại tốc độ nhanh và phí thấp. Tuy nhiên, việc giao dịch được giới hạn trong một số loại tiền điện tử như ETH.

Mặc dù không thể khẳng định rằng tất cả sàn tập trung đều không an toàn, rủi ro từ các cuộc tấn công hacker đã xảy ra nhiều lần. Vì vậy, sàn giao dịch tập trung đang mất điểm với cộng đồng người dùng. DEX không phải là giải pháp thay thế hoàn hảo cho CEX, nhưng nó cung cấp mô hình kinh doanh trao đổi được cải tiến để thúc đẩy giao dịch an toàn và hiệu quả hơn. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ và luôn nâng cấp tính năng bảo mật để tránh rủi ro không mong muốn.

dex decentralized exchange

Các sàn DEX nổi bật

Uniswap V3

Uniswap V3 đứng đầu danh sách các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) với khối lượng giao dịch crypto lớn nhất trên thị trường. Được biết đến như một trong những người tiên phong trong lĩnh vực này, Uniswap đã liên tục cải tiến và đạt phiên bản V3 với nhiều cải tiến đáng kể.

Ngoài việc duy trì vị thế mạnh trên blockchain chính, Uniswap cũng đang mở rộng phạm vi hoạt động bằng cách tích hợp vào các giải pháp Layer 2 như Arbitrum, Optimism và Polygon. Thêm vào đó, dự án đã chấp nhận triển khai trên chuỗi Binance (BNB Chain) để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của cộng đồng.

Uniswap V3 hiện có khối lượng giao dịch hàng ngày lên tới 1.2 tỷ USD, với hơn 1677 cặp giao dịch khác nhau.

Xem thêm:  Busy là gì? Busy Technology giải quyết 4 vấn đề.

PancakeSwap

PancakeSwap nổi bật là một trong những DEX lớn trên chuỗi Binance (BNB Chain). Với sự mở rộng từ Ethereum và Aptos, nền tảng này đã tạo ra một hệ sinh thái đa dạng với các dịch vụ như Swap, Perpetual (Hợp đồng tương lai vĩnh viễn), Yield Farming, Lottery (xổ số), Prediction (Thị trường dự đoán) và NFT Marketplace.

Khối lượng giao dịch của PancakeSwap trên chuỗi BNB Chain ổn định ở mức khoảng 222 triệu USD mỗi ngày, với hơn 3604 cặp giao dịch khác nhau.

Curve Finance

Curve Finance là một nền tảng AMM có nhiều điểm tương đồng với Uniswap và Balancer. Tuy nhiên, điểm độc đáo của Curve nằm ở việc sử dụng thuật toán hiệu quả hơn, giảm thiểu mức phí, trượt giá và tổn thất tạm thời so với các DEX khác trên Ethereum. Nền tảng này đã mở rộng hoạt động sang nhiều blockchain khác nhau như Polygon, Arbitrum, Optimism, Fantom và nhiều nền tảng khác.

Khối lượng giao dịch trên Ethereum của Curve Finance đạt khoảng 154 triệu USD, chủ yếu tập trung vào các cặp giao dịch stablecoin.

Trader Joe

Trader Joe nổi bật như một AMM ban đầu phát triển trên Avalanche, và hiện đang là DEX có khối lượng giao dịch hàng ngày cao nhất trên nền tảng này. Nền tảng cung cấp một loạt sản phẩm như Swap, Yield Farming, Lending và Staking. Gần đây, Trader Joe cũng đã mở rộng hoạt động lên Arbitrum, một dự án Layer 2 có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Khối lượng giao dịch hàng ngày trên Avalanche ước tính khoảng 50 triệu USD.

Quickswap

Quickswap, một phiên bản được sao chép từ Uniswap trên Polygon, đã tạo ra một hệ sinh thái với các dịch vụ như Swap, Yield Farming, Gaming Hub, Prediction (Thị trường dự đoán) và Dragon’s Lair (Stake Quick để kiếm Quick).

Quickswap đạt khối lượng giao dịch hàng ngày ở mức khoảng 40 triệu USD.

Kết luận

Bài viết trên đã giúp bạn đọc hiểu rõ sàn DEX là gì. Sàn DEX đã dần khẳng định vị thế của mình trong thị trường tiền điện tử. Bằng việc loại bỏ trung gian truyền thống, sàn DEX mang lại tính minh bạch cao hơn, quyền kiểm soát hoàn toàn trong tay người dùng và khả năng giao dịch trực tiếp từ ví cá nhân. Tuy vẫn còn đối mặt với một số thách thức, nhưng tiềm năng của sàn DEX để thay đổi cách chúng ta giao dịch và tương tác với tài sản số là không thể phủ nhận. Đối với những ai đang quan tâm đến việc đầu tư và tham gia vào thị trường tiền điện tử, việc hiểu rõ về sàn DEX là một bước quan trọng để đạt được sự thành công và bảo đảm tương lai tài chính của bản thân. Hãy theo dõi iblockchain.vn để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về blockchain và đầu tư tiền điện tử nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *